ဦးအောင်မင်း (ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ၊ ပြည်ထောင်စု ငြိမ်းချမ်းရေး ဖော်ဆောင်ရေး လုပ်ငန်း ကော်မတီ)။ ။ လေးစားအပ်ပါသော ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌကြီး၊ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များနှင့် ဖိတ်ကြား ထားသော ဧည့်သည်တော်များ ခင်ဗျား။ ရှမ်းပြည်နယ်၊ မိုင်းရယ်မဲဆန္ဒနယ်မှ ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် ဦးစိုင်းသီဟကျော်၏ မေးမြန်းချက်များကို ကျွန်တော် ရထားပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စု ဝန်ကြီး ပြည်ထောင်စု ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ဖော်ဆောင်ရေး လုပ်ငန်း ကော်မတီ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဦးအောင်မင်းမှ ဖြေကြားသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ယခုမေးမြန်းထားသည့် တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်များ၊ တိုင်းရင်းသားများ၏ အရေး ကိစ္စရပ်မှာ မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေး ရချိန်မှ စ၍ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့တဲ့ အချိန် ကာလရှည်ကြာစွာ ဖြစ်ပွားခဲ့သော ကိစ္စရပ်များဖြစ်သည်။ တစ်ဖက်နှင့်တစ်ဖက် သံသယများပျောက်ပြီး အမှန် ဘဝရောက်ရန် ကြိုးစားကြဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ နှစ်ပေါင်း ၆၀ ကျော်ကြာမြင့်ခဲ့ပြီဖြစ်သော ပြဿနာများကို တစ်ရက်တည်း၊ တစ်ထိုင်တည်း ဖြေရှင်းရန် မလွယ်ကူသော ကိစ္စရပ်များလည်း ဖြစ်ပါ တယ်။ နိုင်ငံတော် သမ္မတကြီးက ပြည်ထောင်စု ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ဖော်ဆောင်ရေးမှာ တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်အဆင့်၊ ပြည်ထောင်စု အဆင့်နှင့် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် အဆင့်ဟူ၍ အဆင့် ၃ ဆင့်ပိုင်းခြား သတ်မှတ်ပြီး ဆောင်ရွက်သွားကြရန် လမ်းညွှန်ထားပါတယ်။ တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်အဆင့်တွင် လုပ်ငန်းတာဝန် ၅ ရပ်နှင့် ပြည်ထောင်စု အဆင့်တွင် လုပ်ငန်းတာဝန် ၈ ရပ်ကို မူဝါဒအဖြစ် အောက်ပါ အတိုင်း ချမှတ်ခဲ့ပါတယ်။
တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်အဆင့် ငြိမ်းချမ်းရေး ဆွေးနွေးရေးအဖွဲ့ ဆောင်ရွက်ရန် ကိစ္စများ တင်ပြပါမယ်-
(၁) နှစ်ဦးနှစ်ဖက်ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုရပ်ဆိုင်းရန်ကိစ္စ၊
(၂) နှစ်ဖက်သဘောတူညီမှု ညိနှိုင်းရရှိထားသည့် သတ်မှတ်နေရာများတွင် နေထိုင်ရန် ကိစ္စ၊
(၃) သတ်မှတ်နေရာမှအပ အခြားဒေသသို့ လက်နက်ဖြင့် သွားလာခြင်းမပြုရန်ကိစ္စ၊
(၄) ဆက်ဆံရေးစနစ်ကို နှစ်ဖက်သဘောတူသည့် သင့်တော်ရာနေရာ၌ လက်နက်မပါ ထားရှိ ရန်ကိစ္စ၊
(၅) ပြည်ထောင်စုအဆင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးရေးအဖွဲ့နှင့် ဆွေးနွေးရန်အတွက် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ တရားဝင်ဖွဲ့စည်းပေးရန်နှင့် ဆွေးနွေးမည့်ရက်၊ အချိန်နှင့်နေရာ တို့ကို ညှိနှိုင်းရန်ကိစ္စများဖြစ်ပါတယ်။
ပြည်ထောင်စုအဆင့် ငြိမ်းချမ်းရေး ဆွေးနွေးရေးအဖွဲ့ဆောင်ရွက်ရန်လည်း မူဝါဒအဖြစ် ချမှတ် ပေးထားပါတယ်။
(၁) ပြည်ထောင်စုအတွင်းမှ မည်သည့်အခါမျှ ခွဲမထွက်ရ၊
(၂) ပြည်ထောင်စုမပြိုကွဲရေး၊ တိုင်းရင်းသား စည်းလုံး ညီညွတ်မှု မပြိုကွဲရေးနှင့် အချုပ်အခြာ အာဏာ တည်တံ့ ခိုင်မြဲရေးတို့ကို သဘောတူရန်ကိစ္စ၊
(၃) စီးပွားရေးလုပ်ငန်း၊ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး လုပ်ငန်းများကို ဥပဒေနှင့်အညီ နှစ်ဦးနှစ်ဖက် ပူးတွဲ၍ တရားဝင်ဆောင်ရွက်ရန် ကိစ္စ၊
(၄) မူးယစ်ဆေးဝါးနှင့် စိတ်ကို ပြောင်းလဲစေသော ဆေးဝါးများ တိုက်ဖျက်ရေးအား ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်ရန်ကိစ္စ၊
(၅) ပါတီထူထောင်၍ ရွေးကောက်ပွဲဝင်ရန်ကိစ္စ၊
(၆) ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံ ဥပဒေအား လက်ခံရန်နှင့် ပြင်ဆင်လိုသည့် ကိစ္စများရှိကလွှတ်တော် အတွင်း၌ အများသဘောတူ ဆန္ဒနှင့် အညီ ဆောင်ရွက်ရန် ကိစ္စ၊
(၇) ထာဝရငြိမ်းချမ်းရေး အတွက် ဥပဒေဘောင်အတွင်းသို့ အပြီးအပိုင်ဝင်ပြီး ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံ ဥပဒေ နှင့် အညီ တန်းတူညီတူ နေထိုင်၊ သွားလာ၊ လုပ်ကိုင်၊ စားသောက်ရန်ကိစ္စ၊
(၈) ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံ ဥပဒေနှင့် အညီ တစ်ခုတည်းသော လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းအဖြစ် အသွင်ကူးပြောင်းရေးကို ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ရန် ကိစ္စ ဖြစ်ပါတယ်။
ယခုအခါမှာ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်များနှင့် တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်အဆင့် သဘော တူညီချက်တွင် ပါရှိသည့် မူဝါဒ ၅ ချက်အနေနဲ့ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို ဆောင်ရွက်ပြီးဖြစ် သော်လည်း အောက်ပါကိစ္စရပ်များကို ဆောင်ရွက်ဆဲဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီကိစ္စတွေကတော့-
(က) နှစ်ဦးနှစ်ဖက်သဘောတူညီမှု ညှိနှိုင်းရရှိထားသည့် သတ်မှတ်နေရာများတွင် နေထိုင်ရန် ကိစ္စ၊
(ခ) သတ်မှတ်နေရာမှအပ အခြားနေရာသို့ လက်နက်ဖြင့် သွားလာခြင်းမပြုရန်ကိစ္စ၊
(ဂ) ဆက်ဆံရေးစခန်းများကို နှစ်ဖက်သဘောတူသည့် သင့်တော်ရာနေရာ၌ လက်နက်မပါ ထားရှိရန်ကိစ္စဖြစ်ပါတယ်။
ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ထိတွေ့မှုဖြစ်စဉ်များမှာ လုပ်ငန်းစဉ်တွင် ပါရှိသည့် နှစ်ဖက်တပ်များ နေရာချထားခြင်း မပြုနိုင်သေးခြင်း၊ ဆက်ဆံရေးရုံးများ မဖွင့်လှစ်နိုင်သေးခြင်း တို့ကြောင့် ဖြစ်ပွားရခြင်းဖြစ်ကြောင်း သုံးသပ်ရရှိပါတယ်။ တပ်မတော်၏ ဖြေကြားချက်ကိုလည်း ကျွန်တော်မှပဲ ကိုယ်စား ဖြေကြားသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ တပ်နေရာချထားရေးနှင့် ပတ်သက်၍ ညှိနှိုင်းဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။ RCSS, SSA အဖွဲ့ကို မုန်းထော်၊ မုန်းထနေမြေတွင် လည်းကောင်း၊ SSPT အဖွဲ့ကို ဝိုင်ဟိုင်းနယ်မြေ တွင်လည်းကောင်း နေရာချထားပေးရန် အကြမ်းဖျဉ်းအားဖြင့် သဘောတူညီထားခဲ့ပြီး အသေးစိတ် ဆက်လက် ဆောင်ရွက် ညှိနှိုင်း ဆွေးနွေး ဆောင်ရွက်ဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ယင်းကဲ့သို့ ညှိနှိုင်းဆဲ ကာလတွင် ၎င်းအဖွဲ့များ အနေဖြင့် လက်နက်များ ကိုင်ဆောင် လှုပ်ရှားမှုများ ရှိနေပြီး မိမိတို့ တပ်မတော်သည် ပြည်သူများကို ကာကွယ် စောင့်ရှောက်ရန် တာဝန်ရှိသည့် အတွက် မိမိလုံခြုံရေး တပ်များနှင့် ထိတွေ့တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားနေခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ KNU ငြိမ်းချမ်းရေး တပ်ဖွဲ့များနှင့်လည်း အလားတူ ညှိနှိုင်းဆဲ ကာလဖြစ်ပါတယ်။ သို့သော် KNU အဖွဲ့သည် အထက်ပါ အဖွဲ့များကဲ့သို့ လက်နက်ကိုင် ဆောင်သွားလာမှုများ မရှိသည့်အတွက် နယ်မြေ တည်ငြိမ်အေးချမ်းပြီး ဒေသခံများ မှာလည်း စိတ်ချမ်းသာမှု ရှိနေကြောင်း တွေ့ရှိရပါတယ်လို့ ဖြေကြားထားပါတယ်။ နိဂုံးချုပ် အနေနဲ့ နိုင်ငံတော် သမ္မတကြီးမှ ချမှတ်ပေးသော ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ် မူဝါဒများကို တစ်ဆင့်ပြီး တစ်ဆင့် လုပ်ဆောင် ပြီးချိန်တွင် ဤကဲ့သို့ ပြဿနာများ ကွယ်ပျောက် သွားမည်ဖြစ်၍ ပြည်ထောင်စု ငြိမ်းချမ်းရေး ဖော်ဆောင်ရေး လုပ်ငန်း ကော်မတီ အနေဖြင့် ငြိမ်းချမ်းရေး လုပ်ငန်းစဉ်များကို အမြန်ဆုံးကြိုးပမ်း ဆောင်ရွက် ဖော်ဆောင်သွားမည် ဖြစ်ပါကြောင်း ဖြေကြားအပ်ပါတယ်။